Rond 1870, na uitbraak van ziekten, werd de druivensoort Isabella naar Pico gebracht. De rode druiven van Isabella waren resistent tegen ziekten en zorgden voor overvloedige oogsten. De van deze druif vervaardigde Vinho de Cheiro, betekent letterlijk “wijn van de geur”. Op basis van DNA vermoed men dat deze druif het resultaat is van een toevallige bestuiving van de mediterrane Vitis vinifera met de Franse cultvar Meslier petit (een zeer zeldzame witte druif die voor champagne wordt gebruikt) en in Amerika is ontstaan.
"De lokale bevolking meent dan ook dat dit verbod bijna uitsluitend is ingegeven om redenen van commerciële bescherming van wijnen van Europese."
Gelijktijdig met de verspreiding van de Isabella-druif daalde de productie van Verdelho-wijn van duizenden vaten naar slechts een paar honderd en werd deze beperkt tot kleine gebieden rond Madalena en São Roque.
Vinho de Cheiro is een heel specifieke natuurwijn, die meestal cépage en zonder toevoeging van additionele suiker (ongechaptaliseerd) wordt vervaardigd. Aanvankelijk wekte deze wijn, met zijn alcoholpercentage van meestal slechts rond de 6-10%, geen commerciële interesse bij de wijnmakers.
Ondanks deze beoordeling was en is de Vinho de Cheiro lokaal erg geliefd, en niet alleen nog steeds geassocieerd met lokale consumptie onder families en vrienden, maar wordt ook specifiek gebruikt in culturele en religieuze ceremonies, zoals de viering van de Heilige Geest en in diverse traditionele lokale Azoreaanse recepten. Het is onderdeel van de rijke geschiedenis van de eilanden.
Maar in 1995 verbood de Europese Unie de verkoop van Vinho de Cheiro binnen de Gemeenschap vanwege de vermeende giftige effecten van de druif. Die blijken helemaal niet aangetoond. Om die reden heeft Frankrijk zelf juist een eerder nationaal wettelijk verbod in 2003 opgeheven. De lokale bevolking meent dan ook dat dit verbod bijna uitsluitend is ingegeven om redenen van commerciële bescherming van wijnen van Europese druivenrassen en niet door de feitelijke kwaliteit van Vinho de Cheiro. En terecht, deze wijn is bijzonder en uitgesproken anders van smaak.
Enerzijds worden de wijnvelden dus beschermd, anderzijds wordt ook bepaald dat er andere soorten druiven op moeten worden geteeld dan voorheen het geval was.
Er wordt dan ook van diverse kanten druk uitgeoefend om het verbod op te heffen om van deze druiven wijn te produceren. Zonder deugdelijke wetenschappelijke onderbouwing en ondersteuning kan dit nog wel eens strijd zijn met de ook door de EU benoemde bescherming van de lokale biodiversiteit.
Omdat deze wijn momenteel niet tot nauwelijks gecommercialiseerd verwerkt wordt, betekent dit dat je deze delicatesse eigenlijk bijna alleen informeel kunt betrekken. Want veel families blijven deze wijn gewoon nog voor eigen gebruik maken.
Er zijn inmiddels een aantal moedige wijnmakers die tegenwoordig wijn produceren met de Isabella druif, als zijnde Isabella a Proibida (verboden), omdat de naam Isabella niet gevoerd mag worden, kortweg een Vinho “A Proibida”.
Hoe dan ook, zelfs deze ban op lokaal geteelde druiven wordt teruggedraaid, zal de schade groot zijn, want inmiddels is een deel gerooid voor andere, voor subsidie voorgeschreven druivensoorten. De kwaliteit van de druif wordt evenwel mede bepaald door die van het bereik van de wortels, en hoe ouder de plant, hoe beter dat wortelstelsel is ontwikkeld. Hoe uitgebreider en fijnmaziger, hoe beter de kwaliteit van de druif. De schade die het rooien inmiddels heeft veroorzaakt is dan ook niet zomaar terug te draaien.
