De eilanden vormen tezamen met de drie andere vulkanische archipels, Madeira, de Canarische eilanden en de Kaapverdische eilanden (met ertussen nog de onbewoonde Selvagens oftewel woeste eilanden), het mytische Macaronesië. Macaronesië is Grieks voor eilanden van de gelukzaligen oftewel μακάρων νήσοι = islands of the fortunate, een soort van hemel op aarde waar heroën in vreugde leefden en de aarde jaarlijks driemaal vruchten voortbrengt. Geologisch gezien bevindt Macaronesië zich grotendeels op de Afrikaanse plaat, met uitzondering van de Azoren.
"Macaronesië is Grieks voor eilanden van de gelukzaligen, een soort van hemel op aarde waar heroën in vreugde leefden en de aarde jaarlijks driemaal vruchten voortbrengt."“
In de oudheid werden deze eilanden, tezamen met enkele andere eilanden waaronder Sicilië, de Eolische - en Egadische eilanden in de Middellandse zee en de Kleine Antillen als een winterloos aards paradijs bestempeld, die bewoond werden door de grote helden uit de Griekse mythologie. Hierin waren de eilanden gereserveerd voor hen die ervoor hadden gekozen om drie keer te reïncarneren, erin slaagden om alle drie de keren als "zuiver" te worden beoordeeld en daarmee toegang tot de Elyseese velden kon worden verschaft, de verblijfplaats van deze gelukzaligen. Kenmerk van de eilanden is de connectie met de god Kronos (in de Romeinse mythologie Saturnus).
Het is gezegd dat Socrates aan zo'n oord gedacht heeft, toen hij bij zijn proces tot zijn rechters zei, dat hij zich verheugde te zullen overgaan in een leven, waarin hij alle grote dichters en denkers van de voortijd zal aantreffen en met hen in zijn gesprekken het onderzoek naar de eindoorzaken van alle dingen zou kunnen voortzetten.
